Zaćma – czy możliwe jest całkowite wyleczenie?

Zaćma jest najczęściej występującą chorobą soczewki oka i jedną z najpowszechniejszych przyczyn ślepoty na świecie. Aż 51% spośród wszystkich przypadków utraty wzroku spowodowanych jest właśnie kataraktą. Ryzyko zachorowania zwiększa się z wiekiem. W związku ze starzeniem się społeczeństwa w Polsce zapotrzebowanie na leczenie zaćmy z roku na rok będzie prawdopodobnie coraz większe. Jakie są przyczyny powstawania tej tajemniczej choroby? Czy istnieją skuteczne sposoby jej całkowitego wyleczenia? Postanowiliśmy przyjrzeć się temu bliżej.

Co to jest zaćma?
Zaćma jest jedną z najgroźniejszych chorób narządu wzroku. Naturalnie przejrzysta soczewka oka pod wpływem zaburzeń przemiany materii z czasem matowieje. Zmiany mają tendencję do pogłębiania, co prowadzi do stopniowego pogarszania jakości widzenia. Zmętnienie soczewki najczęściej dotyka osób powyżej 50 r.ż., w większości przypadków jest bowiem związane ze starzeniem się organizmu. Nie znaczy to, że zaćma jest wyłącznie chorobą ludzi starszych: może wystąpić również u młodszych osób. Zmętnienie soczewki pojawia się na skutek urazów oka oraz przyjmowania niektórych leków (w tym kortykosteroidów). Czasami, lecz bardzo rzadko, zdarzają się również przypadki zaćmy wrodzonej. Zmatowienie soczewki u niemowląt i małych dzieci jest spowodowane nieprawidłowym rozwojem narządu wzroku w okresie prenatalnym.

Objawy zaćmy – co może nas zaniepokoić?
Zaćma objawia się postępującym pogorszeniem ostrości wzroku. W związku z tym, że soczewka staje się coraz bardziej mętna, wpadające do oka promienie światła nie są skupiane prawidłowo. Prowadzi to do wrażenia zamglenia i rozmazania oglądanego obrazu. Chorzy skarżą się także na problemy z dostrzeganiem i odróżnianiem barw, zwiększoną wrażliwością na światło (np. w czasie wychodzenia z domu w słoneczny dzień), wrażeniem patrzenia przez mgłę lub brudną szybę oraz szybko postępującą krótko- lub nadwzrocznością, której nie da się skorygować przy pomocy okularów/soczewek kontaktowych. Objawom bardzo często towarzyszy też charakterystyczne uczucie zmęczenia wzroku.

Czy zaćmę można wyleczyć?
W celu zdiagnozowania zaćmy wykonuje się podstawowe badania okulistyczne. Na ich podstawie lekarz może stwierdzić nie tylko obecność zmian w obrębie soczewki, lecz także stopień ich zaawansowania. Im szybciej choroba zostanie rozpoznana, tym lepiej. W tym przypadku kluczowej jest bowiem jak najszybsze podjęcie leczenia. W terapii zaćmy stosuje się nowoczesne metody chirurgiczne. Jest to jedyna skuteczna metoda przywrócenia ostrości widzenia pacjentom ze zmętnieniem soczewki. Nie pomogą tu żadne okulary ani soczewki kontaktowe. W pełni bezpieczną i skuteczną metodą leczenia katarakty jest natomiast fakoemulsyfikacja. Zabieg usunięcia zaćmy przeprowadzany jest w warunkach ambulatoryjnych. Pacjent zachowuje pełną świadomość i może porozumiewać się z personelem medycznym. Nad stanem operowanego przez cały czas czuwa obecny na sali anestezjolog. Jeśli chodzi o znieczulenie, nie ma potrzeby stosowania narkozy – wystarczy znieczulenie miejscowe kroplowe. Zabieg trwa kilkanaście minut, a pacjent może jeszcze tego samego dnia wrócić do domu. Poprawa jakości widzenia w większości przypadków jest natychmiastowa. Ponieważ podczas operacji zmętniała soczewka jest usuwana z oka i zastępowana specjalnym implantem wewnątrzgałkowym, możliwe jest całkowite wyleczenie zaćmy – choroba nie atakuje bowiem sztucznych soczewek. Taka metoda pozwala na wyeliminowanie katarakty na każdym stadium zaawansowania.